Voedselbossen

Aandacht voor alternatieve landbouw groeit over de hele wereld. Zo is ook in Nederland, elke jaar meer en meer aandacht voor stadslandbouw, diervriendelijk tuinieren, permacultuur en voedselbossen.
Wie heeft niet gedroomd om door een bos te lopen en zo op je pad lekkere frambozen, appels, hazelnoten, tamme kastanjes te verzamelen. Deze droom komt uit in een voedselbos. In het kort is een voedselbos een milieuvriendelijke landbouw systeem met het hoog natuurwaarde. Het betekent dat mensen hun voedsel kunnen halen uit dit ecosysteem en dat de natuur daarbij niet verstoord wordt, maar zelfs meeprofiteert! Voedselbos economie is dan te vergelijken met permacultuur principes: wees goed voor de aarde, wees goed voor mensen en verdeel het overvloed.
Het concept van voedselbossen is zo oud als de mens zelf. Het best bewaarde voedselbos in de buurt van Europa ligt in Marokko en is al…2000 jaar oud! Wereldwijd en van oudsher worden voedselbos ecosystemen als essentieel voedselproductie systeem gebruikt in zogenaamde ‘derde wereld landen’ (ik vind het een zeer discriminerend begrip) als Vietnam, India, Thailand etc.
Engelsman Robert J. Hart was de eerste Europese voedselbossen pionier, die al in 1960 op zijn erf van 500 m2, een voedselbos prototype heeft geplant. Met zijn voedselbos wilde Robert een leefwijze laten zien, die voor meer voedsel en een verbeterde levensstandaard zou kunnen zorgen voor velen in hongersnood gebieden. Bill Mollison, een van de grondleggers van permacultuur heeft ook bezoek gebracht aan Robert zijn tuin. Sindsdien wordt een voedselbos concept als een onderdeel van permacultuur beschouwd.

In Nederland is het Wouter van Eck, samen met zijn levensgenoot Pieter Jansen, die in Groesbeek, nabij Nijmegen, in 2009 een eerste hoogproductieve Nederlandse voedselbos heeft aangelegd. De ontwikkeling van voedselbos Ketelbroek, is net als vele andere projecten in het kader van het samenwerkingsverband met Xavier San Giorgi binnen Foodforestry Netherlands, te volgen op de website en Facebook pagina.

Omdat ruimte in voedselbossen op 7 verschillende niveaus wordt gebruikt, kunnen vele verschillende eetbare planten parallel worden geteeld. Het was Robert J. Hart die een zeven lagen systeem in natuurlijke bossen heeft waargenomen en gedefinieerd :
  1. Kroonlaag (climax bomen) bestaande uit originele en aangeplante grote bomen
  2. Lage bomen, bestaande uit kleinere bomen of halfstammen
  3. Struiklaag van fruit-en bessen struiken
  4. Kruidlaag van meerjarige groente en kruiden
  5. Bodembedekkers, laag van planten die zich horizontal verspreiden
  6. Ondergrondse of wortel laag van planten die wortels of knollen produceren
  7. Klimmers (vertical laag) van klimmende planten
De water-laag en schimmels-laag werden later als 8ste en 9de voedselbos lagen toegevoegd, maar zijn nog wat minder bekend. Persoonlijk, zie ik 10de laag van permacultuur tuin ook als onmisbare deel van een productieve voedselbos ecosysteem. Zo heb je meerjarige bomen, meerjarige planten en eenjarige gewassen tot jouw beschikking!
Het ecosysteem van een voedselbos komt heel dichtbij het idee van ‘doe-niks-landbouw’ van Masanobu Fukuoka uit 1975. Masanobu heeft het beschreven als: door te leren van de natuur kun jij een systeem ontwerpen, dat zelfdragend, zelfonderhoudend, zelfbalancerend en zelf- voedend is. Voor een voedselbos ecosysteem betekent dit dat er niet gemaaid wordt en of gewied en er geen gebruik wordt gemaakt van pesticiden en insecticiden (zelfs geen ecologische). Er wordt ook niet constant geïrrigeerd en absoluut geen gebruik gemaakt van mest. Je hebt het niet nodig in het natuurlijke bos, zo heb je het niet nodig in het voedselbos.
Elke persoon die een voedselbos zou willen aanleggen heeft zijn eigen karakteristieke reden om bomen te gaan planten. Aanplant van voedselbossen is wel een nieuw paradigma van menselijke participatie in de ecologie van cultuur- en natuurlijke landschappen.
Graag sluit ik af met een Chinese gezegde:
‘De beste tijd om een boom te planten was 20 jaar geleden.
Het beste eerstvolgende moment om dit te doen is NU.’
Mocht je hardcopy van het “Basis Voedselbossen Handboek” willen bestellen, dan kan het via Anoda.

Hierbij is ook mijn kleine-zelfpromotie pdf met meer info over voedselbossen en wat ik te bieden heb http://tinyurl.com/Over-Voedselbossen-A-Limareva

Voedselbossen groet!
Anastasia
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s